Category: BUDAYA


Saya ingin berkongsi maklumat dengan para pencari maklumat terutama sekali golongan pelajar mengenai jenis dan bentuk pakaian etnik-etnik yang terdapat di Sabah. Telah ada dan mungkin banyak blog atau laman sesawang yang memaparkan info mengenai pakaian ini tetapi tidak lengkap. Maklumat saya ini juga tidak lengkap meskipun telah beberapa kali saya telah ke Pesta Menuai untuk mengumpul jenis-jenis pakaian tersebut. Namun saya cuba memaparkan semaksimum mungkin. Tetapi saya tidak lagi mampu memaparkan secara detail nama jenis kain dan aksesori yang digunakan oleh mereka. Jika ada yang silap, saya berharap kaum tersebut boleh memaklumkan kepada saya agar para pelajar tidak tersalah maklumat dan membantu saya mengenali beberapa kaum yang saya tidak pasti namanya. Halaman ini akan diperbaiki dari semasa ke semasa, Insyallah.

Kepelbagaian Etnik di Sabah

Penduduk Sabah terdiri daripada pelbagai suku kaum. Antaranya adalah Kadazandusun, Bajau, Murut, Kedayan, Bisaya, Irranun, Rungus, Kimarang, Kwijau, Lundayeh, Ubian, Binadan, Orang Sungai, Tatana, Tagaas, Brunei, Suluk dan lain-lain.

Perbezaan antara berbagai-bagai suku kaum tersebut adalah ketara terutama sekali dari segi bahasa, agama, adat istiadat, corak dan pegangan hidup termasuklah pakaian tradisi mereka.

Penggunaan pakaian-pakaian tradisional tersebut boleh dilihat dari dua sudut zaman iaitu zaman klasik dan zaman moden. Pada zaman dahulu, pakaian-pakaian tradisional ini dipakai semasa uparaca-upacara ritual, hari perkahwinan dan sebagai pakaian seharian. Di zaman moden pula pakaian-pakaian tradisional ini hanya dipakai untuk tujuan-tujuan yang tertentu seperti di hari perkahwinan oleh pengantin lelaki dan perempuan (kadangkala juga oleh pengapit pengantin) serta untuk acara-acara kebudayaan.

Kebanyakan suku kaum di Sabah memilih hitam sebagai warna pakaian tradisional mereka. Penggunaan warna hitam asalnya daripada kepercayaan bahawa warna hitam adalah lambang kekuasaan atau warna ketuhanan yang dapat melindungi si pemakai daripada makhluk-makhluk halus yang jahat. Ada setengah-tengah pihak mengatakan bahawa penggunaan warna hitam adalah disesuaikan dengan cara hidup dan keadaan semula jadi di waktu itu.

Kadazandusun

Suku Kadazandusun ini adalah rangkuman dua suka utama iaitu Kadazan dan Dusun, di mana ia masih mempunyai banyak cabang. Terdapat juga perbezaan dari segi pakaian mengikut daerah/residensi atau mukim kediaman Antara subetnik Kadazandusun ialah Murut. Murut ini juga mempunyai sub-subnya yang tersendiri.

About these ads

Tanjak Warisan Melayu

Tanjak, tengkolok atau destar adalah salah satu busana pada bahagian kepala lelaki Melayu yang sering dikaitkan dengan istana, kepahlawanan dan dipakai dalam pelbagai acara adat istiadat bangsa Melayu.

Tanjak pada kebiasaanya akan dipadankan dengan bengkung, sampin dan baju Melayu beserta keris selit bagi pakaian lelaki Melayu.

Tanjak belum lagi dicipta pada zaman sebelum zaman kesultanan Melayu Melaka. Pada zaman itu, hanya sehelai kain digunakan dan diikat di kepala untuk menutup rambut supaya kelihatan kemas.

Ikatan kain ini lama kelamaan berubah dan menjadi semakin cantik mengikut peredaran zaman, diolah dan diubahsuai mengikut taraf seseorang itu.

Orang Melayu Melaka telah menggunakan kebijaksanaan mereka untuk mengubah sehelai kain untuk dipakai sebagai penutup kepala. Tanjak dahulunya merupakan lambang status seseorang. Hanya yang berada sahaja pada ketika itu mampu memakainya dan tanjak juga merupakan sebahagian pakaian raja atau sultan.

Tanjak raja pada zaman Melaka dibuat dari kain sutera dari China atau India manakala orang kebanyakan menggunakan tanjak dari kain biasa.

Berikut adalah jenis-jenis tanjak yang dapat saya paparkan daripada himpunan Encik Mohd Yatim Mustapha di Tongkang Yard, Alor Setar, Kedah. Sesiapa yang berminat untuk membuat tempahan, hendaklah terus menghubungi beliau di talian

017-5176530.

Contoh-contoh tanjak pengantin moden.

Jenis-jenis tanjak yang sering digunakan oleh pengantin pada masa ini ialah Dendam Tak Sudah, walaupun terdapat beberapa jenis lain, namun nampaknya banyak kedai-kedai pengantin menawarkan jenis yang sama.

Jika diamati, tanjak-tanjak lain lebih menarik berbanding Dendam Tak Sudah yang sudah amat biasa sekali.

Nota: Diharap pengantin-pengantin di atas ini tiada masalah wajah mereka dipaparkan, ia hanya untuk pendidikan semata-mata.
Rujukan

Teks: http://resam-melayu.com/2009/12/tanjak-warisan-melayu.html